«Әр адам тыңдауға дайын, сөйлеуге асықпасын, ашуға баяу болсын.» (Жақып 1:19)
Жасөспірімдер дәрістерді емес, қарым-қатынасты естиді. Дауыс ырғағы, көзқарас, ым-ишара — бәрі маңызды. Сөзін бөлмей тыңдау — сенімге алғашқы қадам.
Жасөспірімдер дәрістерді емес, қарым-қатынасты естиді. Дауыс ырғағы, көзқарас, ым-ишара — бәрі маңызды. Сөзін бөлмей тыңдау — сенімге алғашқы қадам.
Бүлік емес — жақындық: Жасөспіріммен қарым-қатынас қалай құруға болады
«Әкелер, балаларыңды ашуландырмаңдар, қайта оларды Иеміздің тәлімі мен нұсқауы бойынша тәрбиелеңдер.» (Ефестіктерге 6:4)
Өтпелі жас — үй ішіндегі дауыл секілді. Кеше ғана бала болған жан бүгінде тік мінезді, үнсіз немесе ашушаң. Ол алыстайды, еркіндік сұрайды, бірақ оған әлі дайын емес. Ата-аналар шатасады: шекара қайда, қалай сөйлесуге болады, қалай қорғауға болады, түрмедегідей қылмай?
Неліктен жасөспірімдер “тәртіпсіз” болып көрінеді?
Қалай сөйлессең, бала тыңдайды?
Сүйіспеншілік пен тәртіпті қалай үйлестіруге болады?
Неліктен жасөспірімдер “тәртіпсіз” болып көрінеді?
Қалай сөйлессең, бала тыңдайды?
Сүйіспеншілік пен тәртіпті қалай үйлестіруге болады?
12–18 жас аралығында баланың миы, ойы, мінезі қалыптасады. Ол өзіне сұрақ қояды: «Мен кіммін?», «Неге сенейін?», «Саған сенуге бола ма?» Бұл — шабуыл емес, әлемді түсінуге ұмтылыс. Психологияда бұл кезеңде ата-ана бұйырушы емес, бағыттаушы рөл атқарады. Маңыздысы — тек сөйлеу емес, тыңдай білу.
- Телефон мен әлеуметтік желіге тәуелділік — өз-өзіне сенімсіздік тудырады.
- Құрбылардың қысымы — шылым, порнография, агрессияға итермелеуі мүмкін.
- Жабықтық пен үнсіздік — мазасыздық пен күйзелістің белгісі болуы ықтимал.
- Жалған руханилық — сырттай діндар, бірақ жүрек Құдайдан алыс.
Жасөспірім кезінде өмірлік қатынастардың негізі қаланады. Егер бала ата-анамен ашық сөйлесе алмаса, ол достардан, интернеттен немесе бөтен адамдардан ауап іздейді. Ал бұл — қауіпті. Ата-ана — бірінші қорғау қабаты. Бірақ тек сенім бар жерде ғана.
«Ұлыңды үміт барында тәрбиеле, оның айқайына ренжіме.» (Нақыл сөздер 19:18)
Бұл қаталдық емес — уақытында айтылған жылы, бірақ берік сөз. Қорқыныш пен шаршауға берілмеу маңызды.
Бұл қаталдық емес — уақытында айтылған жылы, бірақ берік сөз. Қорқыныш пен шаршауға берілмеу маңызды.
Әлішер есімді 15 жастағы ұлдың әкесі былай дейді:
«Ұлым өзіне жабылды. Сұрасаң — тек “жақсы”. Мен ашуланып, ұрыстым, “тәрбиелеуге” тырыстым. Кейін түсіндім: ол тек қорқып жүр екен — сыналудан, ұятқа қалудан.
Бір күні жай ғана қасына отырып, телефонды қойдым да: “Қаласаң, мен жай ғана тыңдайын” дедім. Бірден емес, бірақ бірнеше күннен кейін сөйлей бастады. Ол маған сенуден қорыққан екен. Біз екеуміз жыладық. Қазір мінсіз емеспіз, бірақ бұрынғыдан әлдеқайда жақынбыз.»
«Ұлым өзіне жабылды. Сұрасаң — тек “жақсы”. Мен ашуланып, ұрыстым, “тәрбиелеуге” тырыстым. Кейін түсіндім: ол тек қорқып жүр екен — сыналудан, ұятқа қалудан.
Бір күні жай ғана қасына отырып, телефонды қойдым да: “Қаласаң, мен жай ғана тыңдайын” дедім. Бірден емес, бірақ бірнеше күннен кейін сөйлей бастады. Ол маған сенуден қорыққан екен. Біз екеуміз жыладық. Қазір мінсіз емеспіз, бірақ бұрынғыдан әлдеқайда жақынбыз.»
- Телефонсыз 15 минут уақытыңды балаңа арна.
- Жасөспірімге хат жаз — айыпсыз, тек сүйіспеншілікпен.
- Ортақ дәстүр баста: серуен, шай, фильм — байланыс орнатады.
- Бірге Нақыл сөздер 3-тарауды оқыңдар.
- Оқып болып сұра: «Сен мұны қалай түсіндің?»
Уа, Ием, Сен менің ұлымды (қызыңды) жақсы білесің. Сен маған осы жанды сеніп тапсырдың. Айтар сөз таппас сәтте даналық бер. Айқайлағым келгенде — жұмсақтық бер. Мені шынайы сүйетін және тыңдай білетін ата-ана ет. Арамыздағы үнсіздікте де жақындықты сақтауға көмектес. Әумин.
Жасөспірім — бұзылған бала емес, әлі пісіп жетпеген ересек адам. Оған бақылау емес, сүйіспеншілік, шекара және қабылдау қажет. Оны “түзетпеуге”, түсінуге тырыс. Сол кезде — дауылдың ортасында да сенім көпірі орнайды.
