Айқайсыз қатаңдық

«Айқайсыз қатаңдық: балаларды сүйіспеншілікпен қалай тәрбиелеуге болады»
«Әкелер, балаларыңды ашуландырмаңдар, қайта оларды Иеміз үйреткендей тәлім-тәрбиемен өсіріңдер» (Ефестіктерге 6:4).
«Жұмсақ жауап ашуды басады, ал ауыр сөз ыза туғызады» (Нақыл сөздер 15:1).

Тәртіп туралы сөз Киелі кітапта қорлау немесе қорқынышпен емес, шәкірттікпен, оқытумен байланысты.
Құдай бізге үлгі көрсетеді:
«Иеміз сүйген адамын тәрбиелейді, қабылдаған әрбір ұлын жазалайды» (Еврейлерге 12:6).
Жаза — сүйіспеншіліктің бөлігі, бірақ ол ашуды шығару емес, түзетуге бағытталуы тиіс.
Біз ашумен тәрбиелесек — баланың сенімін жоғалтамыз.
Ал сүйіспеншілікпен тәрбиелесек — жүрегіне шындықты егеміз.
Бала қыңырланады, тыңдамайды, елемейді — бәрімізге таныс.
Көбіне ондай сәтте біз қатты, тіпті дөрекі әрекет еткіміз келеді.
Бірақ өзін-өзі ұстай отырып, қатаң тәрбиелеуге бола ма?
Физикалық жаза қолдануға бола ма?
Киелі кітап бізді қалай сүйіспеншілікпен, бірақ еркіндіксіз тәрбиелеуге үйретеді?

Андрей, екі баланың әкесі, былай мойындайды:
«Мен жиі айқайлайтынмын. Дауыс көтермесем, мені ешкім тыңдамайды деп ойлайтынмын.
Бір күні 8 жасар ұлым: “Әке, сен маған жай қателескенімде де ашуланасың” деді. Жаным ауырып кетті.
Мен қорқынышпен тәрбиелеп жүргенімді түсіндім. Содан бастап сөйлесер алдында дұға етіп, өзіме тынышталуға уақыт беретін болдым. Кейде “Маған 5 минут бер, артық сөз айтып қоймас үшін” деймін. Бұл бәрін өзгертті. Біз мінсіз отбасы болмадық, бірақ үйде тыныштық пен жылулық пайда болды. Ең бастысы — ұлыммен байланысымды жоғалтпадым».
Қалай айқайламай, ашуланбай тәрбиелеуге болады?
Құдай бізден мінсіздікті емес, кемелдікті күтеді.
«Адамның ашуы Құдайдың әділдігін әкелмейді» (Жақып 1:20).
Ашумен әрекет етпеу үшін маңызды:
- Жауап бермей тұрып кідіріс жасау
- Ашуланған сәтте жүректе дұға ету
- Тәрбиелеу — шайқас емес, тәлімгерлік екенін еске алу
Ал физикалық жаза туралы не деуге болады?
Киелі кітапта шын мәнінде айтылған:
«Таяғын аяған балаға жамандық жасайды, ал сүйген ата-ана баласын жастайынан тәртіпке салады» (Нақыл сөздер 13:24).
Бірақ бұл ұру емес. Бұл — уақытында, сүйіспеншілікпен, ашудан емес, берілген тәртіптің бейнесі.
Маңызды есте сақтау:
- Ашулы кезде жазалауға болмайды
- Әр жазамен бірге түсіндіру болуы керек
- Қатал болсаң да, балаңды жақсы көретініңді көрсетуің қажет
Қазіргі психология да дәлелдейді: егер физикалық жаза құрмет пен түсіндірусіз қолданылса, балаға зиян тигізеді — қорқыныш, агрессия және тұйықтыққа әкелуі мүмкін.
Сондықтан балама әдістер іздеген жөн:
- Артықшылықтан айыру
- Жасаған қателіктің салдарын жөндету (сындырса — жөндеуге көмектесу)
- Ойлануға уақыт беру
- Қарым-қатынасты қалпына келтіру үшін әңгіме және дұға

- Киелі кітаптағы тәртіп — бұл ашу емес, сүйіспеншілік
- Физикалық жаза болуы мүмкін, бірақ міндетті емес және жалғыз жол емес
- Тәрбие күштілікті емес, кемелдікті талап етеді
- Құдай сенің балаңа үлгі болуыңды қалайды — Өзі бізге сүйіспеншілікпен, шыдамдылықпен үйреткендей.

- Өзіңді бақылайсың: қай сәтте балаңа жиі ашуланасың?
- Келесі дауда кідіріс жасап: «Маған 2 минут бер, сосын сөйлесеміз» де.
- Тәрбиедегі қиындықтарың туралы тәлімгеріңмен немесе досыңмен сөйлес — жалғыз қалма.

Құдайым, мені жүрегіңе лайық ата-ана болуды үйрет.
Сүйіспеншілікпен, ашумен емес, тәртіп беруге кішіпейілділік пен даналық бер.
Қысым көрсетпей, үлгі болуға көмектес. Әмин.